Ασθενείς με Σκλήρυνση:Πληρώνουμε και για φάρμακα!

Γράφει η Βάσω Μαράκα Πρόεδρος Συλλόγου Ατόμων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας 

Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας -Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΣΚΠ-ΠΣ) είναι μία χρόνια,ανίατη,μη αναστρέψιμη, πολυπαραγοντική, εκφυλιστική αλλά και απρόβλεπτη νόσος,συνεχώς επιδεινούμενη που οδηγεί σταδιακά τους ασθενείς σε αναπηρία και χρήζει χρόνιας θεραπείας.Αξίζει να σημειωθεί πως παρά τη μεγάλη πρόοδο των επιστημονικών ερευνών προς το παρόν, δυστυχώς, η νόσος συνεχίζει να παραμένει ανίατη ενώ οι υφιστάμενοι τρόποι αντιμετώπισης της (φαρμακευτική αγωγή κλπ) στοχεύουν απλά στην καθυστέρηση της εξέλιξής της και στην παροδική ανακούφιση των συμπτωμάτων ώστε να εξασφαλίζεται μια καλή ποιότητα ζωής για τους πάσχοντες.

Παρόλα αυτά η Πολιτεία κλείνει  τα μάτια  σε αυτή  την  παγκοσμίως αναγνωρισμένη αλήθεια και επιλέγει να ταλαιπωρεί τους  ασθενείς με ΣΚΠ υποχρεώνοντας τους  σε διάφορες δοκιμασίες για να τους παράσχει τα αυτονόητα. 

Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς μετά την οικονομική κρίση:

1.Μείωση Ποσοστού Αναπηρίας

Με τον νέο ΚΕΒΑ το ποσοστό αναπηρίας που αποδίδεται στη Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΣΚΠ), ξεκινάει από  35%  και προσαυξάνεται  ανάλογα κυρίως με  τα  φανεράσυμπτώματα  που  εμφανίζει ο πάσχων όπως δυσχέρεια βάδισης, παραπάρεση  -τετραπάρεση,  ορθοκυστικά προβλήματα, αστάθεια, ενώ κατά την αξιολόγηση δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη τα αφανή συμπτώματα όπως:
 

(ακράτεια, ουρολοιμώξεις, χρόνια κόπωση - εξάντληση, αισθητικές διαταραχές, πόνος(μυοσκελετικός και  νευροπαθητικός),  αρθραλγίες, μυαλγίες, νοητικές  και συναισθηματικές  διαταραχές,  οπτικές διαταραχές: διπλωπία,  θάμπωμα)  τα  οποία καθιστούν  πολλούς  πάσχοντες  μη λειτουργικούς  σε πολλά  επίπεδα και συνεπώς ανίκανους για εργασία, παρότι μπορεί να παραμένουν περιπατητικοί.

Σύμφωνα με τη γνωμάτευση της Νευρολογικής Εταιρείας ακόμα και αν δεν υπάρχει σοβαρή αναπηρία, η ΣΚΠ προκαλεί καθημερινή δυσλειτουργία στους πάσχοντες τόσο λόγω της εύκολης κόπωσης, αλλά και των αισθητικών διαταραχών.Ο νέος τρόπος αξιολόγησης οδηγεί σε περικοπή του εξωϊδρυματικού επιδομάτος (σεπάσχοντες  που μέχρι  πρότινος  το  λάμβαναν),  μείωση ή κατάργηση συντάξεων και άλλων παροχών (όπως δυνατότητα διορισμού στο Δημόσιο ως ΑΜΕΑ).

Να  σημειωθεί  πως  πριν  τον  νέο  ΚΕΒΑ οι  ασθενείς  με  ΣΚΠ  λάμβαναν  ποσοστό αναπηρίας 67%, διότι λαμβάνονταν υπόψη συνολικά όλες οι δυσκολίες που δημιουργεί η ασθένεια συμπεριλαμβανομένων και των αφανών συμπτωμάτων.

2.Μεγάλος Χρόνος αναμονής- Καθυστερήσεις στα ΚΕΠΑ

Τα υποκαταστήματα  ΚΕΠΑ δεν  μπορούν  να  εξυπηρετήσουν  το  εύρος  όλων  των ασφαλισμένων όλων των ασφαλιστικών φορέων. Ο χρόνος αναμονής για την εξέταση τους από την Υγειονομική Επιτροπή μπορεί να διαρκέσει έως και 7 μήνες ή και 14 μήνες  σε  περίπτωση  περιφέρειας.

Αυτό  έχει  ως  αποτέλεσμα  την  μεγαλύτερηκαθυστέρηση στην έκδοση του επιδόματος ή της σύνταξης αναπηρίας τους. Ο μεγάλος χρόνος  αναμονής  δημιουργεί  προβλήματα  επιβίωσης  για  τα άτομα  με  αναπηρία (ΑμΣΚΠ) που έχουν καταθέσει  αιτήσεις  για συνταξιοδότηση ή συνέχιση χορήγησης επιδομάτων αναπηρίας καθώς η σύνταξή τους ή το επίδομα διακόπτεται κατά το χρόνο αναμονής επανεξέτασής τους, διάστημα που πολλοί πάσχοντες από Σκλήρυνση κατά Πλάκας συντηρούνταν και επιβίωναν μόνο από τη συγκεκριμένη  παροχή. 

Επίσης έχουν καταργηθεί οι κατ΄ οίκον εξετάσεις, για άτομα που δεν μπορούν να μετακινηθούν.Υποχρεώνονται να μεταβούν στα ΚΕΠΑ με ασθενοφόρο το οποίο πληρώνουν τα ίδια και αυτό τα επιβαρύνει οικονομικά.

3.Ποσοστά συμμετοχής φαρμάκων

Οι πάσχοντες από ΣΚΠ, υποχρεούνται συνέχεια στην χορήγηση και άλλων φαρμάκων(εκτός  αγωγής υψηλούς  κόστους,)  όπως  π.χ. αντικαταθλιπτικά, ουρολογικά,αντιβιοτικά, γαστροανθεκτικά, κ.α κάτι που τους επιβαρύνει σημαντικά δεδομένου του ποσοστού συμμετοχής που έχει καθοριστεί- συμμετοχή που στο παρελθόν δεν ίσχυε (15-25%), καθότι χορηγούνταν όλα με μηδενική συμμετοχή ανεξαρτήτου πάθησης.

Ας  σημειωθεί  πως  οι  αλλεπάλληλες  αλλαγές  στο  σύστημα  υγείας, δημιουργούν νσοβαρή αβεβαιότητα  για  την  εξέλιξη  της  θεραπευτικής  τους  αγωγής  αλλά  και  την πορεία της ασθένειας, με ότι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα ζωής τους.

Ακόμα και στα φάρμακα που ο γιατρός συνταγογραφεί με 0%, ο ασθενής πληρώνει συμμετοχή βάσει κάποιου περίπλοκου υπολογισμού που γίνεται και που ακόμα και ο φαρμακοποιός δεν μπορεί να μας εξηγήσει τη λογική του υπολογισμού. 

4.Αναστολή  εξωιδρυματικού  επιδόματος  σε  περίπτωση  νοσηλείας  για χρόνια πάθηση

Αγανάκτηση έχει προκαλέσει η Εγκύκλιος του ΙΚΑ (Αρ. 39) σύμφωνα με την οποία  «αναστέλλεται  η καταβολή  του  εξωϊδρυματικού  επιδόματος  στις περιπτώσεις νοσηλείας του δικαιούχου, σε οποιασδήποτε μορφής νοσηλευτικό ίδρυμα, για χρόνια πάθηση με δαπάνες του ασφαλιστικού φορέα, ανεξάρτητααπό το χρονικό διάστημα νοσηλείας».

Ήδη, έχουν διακοπεί εξωιδρυματικά επιδόματα σε αρκετά μέλη του ΣΑμΣΚΠ που έχουν  εισαχθεί  σε Νοσοκομείο  εξαιτίας  κάποιας  υποτροπής  που έχουν πάθει. Η συγκεκριμένη απόφαση θα πρέπει να αποσυρθεί  και να εξεταστεί πως σε περίπτωση αναστολής, αυτή θα πρέπει να τυχαίνει αναλογικά, δηλαδή μόνο τις ημέρες που ο ασθενής νοσηλεύεται σε ίδρυμα και όχι σε Νοσοκομείο.

5.Πλαφόν Συνταγογράφησης

Σύμφωνα με το ΦΕΚ 1796/ΤΒ, 1 Ιουλίου 2014, η ΣΚΠ δεν ανήκει στις ασθένειες που εξαιρούνται του πλαφόν  συνταγογράφησης.  Ζητούμε  να  συμπεριληφθεί  η πάθησή  μας  στις  ασθένειες  που εξαιρούνται του πλαφόν συνταγογράφησης δεδομένου ότι τα φάρμακα που ήδη λαμβάνουμε είναι πολλά και ακριβά. Θα πρέπει οι γιατροί του ΕΟΠΥΥ να ειδοποιηθούν ότι εξαιρείται και η ΣΚΠ γιατί αυτή  τη  στιγμή  δεν  μπορούν  να συνταγογραφήσουν  στους  ασθενείς  καθώς  θα υπερβούν το όριο συνταγογράφησής τους.   

6.Φυσικοθεραπείες

Οι πάσχοντες από ΣΚΠ  χρειαζόμαστε την υποστήριξη των φυσικοθεραπειών που πολλές φορές είναι πιο αποτελεσματικές και από τα φαρμακευτικά σκευάσματα. Γι’ αυτό πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα κάλυψης των αναγκαίων και απαραίτητων φυσικοθεραπειών-συνεδριών  στα  άτομα ΣΚΠ  και ιδιαίτερα  σε  αυτούς  που λαμβάνουν πιστοποιητικό αναπηρίας δια βίου.

Παράλληλα, να προβλεφθεί ο απαραίτητος ανά μήνα αριθμός φυσικοθεραπειών.Σήμερα  στους εξωτερικούς ασθενείς  μπορούν  να  χορηγούνται  12  συνεδρίες φυσικοθεραπείας το μήνα και μέχρι 6 μήνες. Η ανωτέρω  διάταξη  πρέπει  να  τροποποιηθεί  με  τουλάχιστον  3  συνεδρίες εβδομαδιαίως και εφόρου ζωής  δεδομένου ότι η πάθηση είναι μη αναστρέψιμη και απρόβλεπτη. 

7.Πίνακας 43 παθήσεων

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία καθορίστηκαν οι 43 παθήσεις οι οποίες δεν θα επανεξετάζονται και οι 43 κατηγορίες αναπήρων οι οποίοι δεν θα υποχρεώνονται σε συνεχή επαναξιολόγηση από τα ΚΕ.Π.Α εφ όρου ζωής. Η ΣΚΠ δεν συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των 43 παθήσεων παρά μόνο οι κατηγορίες ασθενών που σύμφωνα με  το  άρθρο 20,21  (Αρ.Φύλλου  2906/ 18 Νοεμβρίου  2013) παρουσιάζουν  εγκατεστημένη  ημιπληγία-ημιπάρεση,  τετραπληγία/τετραπάρεση  και παραπληγία/παραπάρεση, διπληγία.

φουμαρικός διμεθυλεστέρα Νεο φαρμακο για την ΣΚΠ

https://app.box.com/s/p50hc4iuwdrgfkmzftfn

Εγκρίθηκε νέα από του στόματος θεραπεία για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας

Εγκρίθηκε νέα από του στόματος θεραπεία για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας…για την υποτροπιάζουσα-διαλείπουσα μορφή της νόσου

Την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έλαβε ο φουμαρικός διμεθυλεστέρας, ως από του στόματος θεραπεία πρώτης γραμμής για τους ασθενείς με Υποτροπιάζουσα-Διαλείπουσα Πολλαπλή Σκλήρυνση, την πιο συχνή μορφή της ασθένειας. Το νέο χάπι θα αρχίσει να κυκλοφορεί στις πρώτες χώρες της ΕΕ τις επόμενες εβδομάδες.Ο φουμαρικός διμεθυλεστέρας έχει αποδείξει κλινικά ότι μειώνει σημαντικές παραμέτρους της δραστηριότητας της νόσου, οι οποίες περιλαμβάνουν υποτροπές και εμφάνιση εστιών στον εγκέφαλο, όπως και την εξέλιξη της αναπηρίας, ενώ παράλληλα παρουσιάζει ένα ευνοϊκό προφίλ ασφάλειας και ανοχής.Η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βασίστηκε σε ένα ισχυρό πρόγραμμα ανάπτυξης, το οποίο περιελάμβανε δύο κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ, την DEFINE και την CONFIRM, καθώς και μία τρέχουσα μελέτη ανοιχτής επέκτασης (ENDORSE), στην οποία ασθενείς παρακολουθούνται μέχρι και ως 6,5 χρόνια.
Ο Ραλφ Γκολντ, M.D., καθηγητής και διευθυντής του Τμήματος Νευρολογίας στο Νοσοκομείο St. Josef του Νοσοκομείου του Μπόχουμ και ένας από τους κύριους ερευνητές μίας εκ των δύο μελετών δήλωσε σχετικά: «Ως γιατρός, γνωρίζω πολύ καλά τις προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ασθενείς με Πολλαπλή Σκλήρυνση. Η θεραπεία πρώτης γραμμής με φουμαρικό διμεθυλεστέρα μπορεί να μειώσει αυτό το φορτίο για πολλούς, καθώς είναι μια από του στόματος θεραπεία που έχει εγκριθεί για την αποτελεσματική μείωση της δραστηριότητας της νόσου, ενώ έχει ένα ευνοϊκό προφίλ ασφάλειας. Επιπλέον, η θετική εμπειρία που είχαμε με το νεο χάπι κατά τη διάρκεια των εκτεταμένων κλινικών μελετών, ενισχύει την εμπιστοσύνη μου για τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει στους ασθενείς μου στην ΕΕ».

Ο φουμαρικός διμεθυλεστέρας εγκρίθηκε αρχικά στις ΗΠΑ, τον Μάρτιο του 2013 και μέσα στο πρώτο εξάμηνο αποτέλεσε τη Νο1 στη χώρα συνταγογραφούμενη, από του στόματος θεραπεία για τις υποτροπιάζουσες μορφές της Πολλαπλής Σκλήρυνσης. Έχει εγκριθεί επίσης στον Καναδά και την Αυστραλία. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2013, περίπου 35,000 ασθενείς λάμβαναν το νέο χάπι πρώτης γραμμής σε όλον τον κόσμο.
Κλινικό πρόγραμμα φάσης III για τον φουμαρικό διμεθυλεστέρα
Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του φουμαρικού διμεθυλεστέρα αξιολογήθηκαν σε δύο μεγάλες, παγκόσμιες, κλινικές μελέτης φάσης ΙΙΙ, την DEFINE και την CONFIRM.
Στη μελέτη DEFINE, το νέο χάπι πρώτης γραμμής χορηγήθηκε δύο φορές ημερησίως και μείωσε σημαντικά το ποσοστό των ασθενών που υποτροπίασαν κατά 49% (p<0.0001), τον ετησιοποιημένο ρυθμό υποτροπών (ARR) κατά 53% (p<0.0001), και τον κίνδυνο εξέλιξης της αναπηρίας, επιβεβαιωμένο στις 12 εβδομάδες, όπως μετρήθηκε με την κλίμακα αναπηρίας EDSS, κατά 38% (p=0.0050), σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, μετά από 2 χρόνια.
Στη μελέτη CONFIRM, η οποία συμπεριελάμβανε επίσης ως θεραπεία αναφοράς μια ομάδα που λάμβανε οξική γλατιραμέρη συγκρινόμενη με εικονικό φάρμακο, ο φουμαρικός διμεθυλεστέρας χορηγούμενος δύο φορές ημερησίως, μείωσε σημαντικά τον ARR κατά 44% (p<0.0001) και το ποσοστό των ασθενών που υποτροπίασαν κατά 34% (p=0.0020), συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο μετά από 2 χρόνια.
Και στις δύο μελέτες (CONFIRM και DEFINE) ο φουμαρικός διμεθυλεστέρας μείωσε σημαντικά τις εστίες στον εγκέφαλο σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, όπως μετρήθηκε στις μαγνητικές τομογραφίες (MRI). Τα αποτελέσματα της οξικής γλατιραμέρης, σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο ήταν σε συνέπεια με τα επίσημα δεδομένα του προϊόντος στην ΕΕ.
Οι συχνότερα αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίστηκαν με το νέο χάπι ήταν η ερυθρίαση και γαστρεντερικά συμβάντα (δηλαδή διάρροια, ναυτία, κοιλιακό άλγος, άλγος άνω κοιλιακής χώρας). Ο αριθμός των διακοπών λόγω της ερυθρίασης (3%) και των γαστρεντερικών συμβάντων (4%) στις κλινικές μελέτες ήταν χαμηλός.
Ο μέσος αριθμός λεμφοκυττάρων μειώθηκε κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους θεραπείας και στη συνέχεια παρέμεινε σταθερός, χωρίς να παρουσιαστούν ευκαιριακές λοιμώξεις και κίνδυνος σοβαρών λοιμώξεων.
Επιμέλεια: Μαίρη Μπιμπή

Διατροφή και Σκλήρυνση κατά πλάκας

Στη σύγχρονη εποχή, η σκλήρυνση κατά πλάκας παρουσιάζει αυξημένο ποσοστό εμφάνισης και ιδιαίτερα στις αναπτυγμένες χώρες.

Οι βασικότεροι πιθανοί επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η μόλυνση του περιβάλλοντος, το άγχος και η κακή διατροφή. Η τελευταία είναι μείζονος σημασίας γιατί εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς. Πρόκειται δηλαδή για έναν παράγοντα που καθοδηγείται και ελέγχεται από εμάς σε αντίθεση με τους άλλους δύο. Είναι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε χωρίς κίνδυνο, κατόπιν βέβαια των εξατομικευμένων οδηγιών. Υποστηρίζεται τέλος από κάποιους ότι είναι πιο μεγάλη η προδιάθεση στις γυναίκες λόγω έλλειψης κάποιων θρεπτικών συστατικών ή επικίνδυνης συσσώρευσης κάποιων άλλων.

Γενικά οι διατροφικοί παράγοντες που κατηγορούνται σαν πιθανά αίτια της νόσου είναι:

Οι τροφικές δυσανεξίες στη γλουτένη-πρωτεΐνη που βρίσκεται στα δημητριακά και στα όσπρια και στην λακτόζη - πρωτεΐνη του γάλακτος εμφανίζονται είτε λόγω των μολυσματικών στοιχείων του περιβάλλοντος είτε λόγω υπερκατανάλωσης και μειωμένης επεξεργασίας. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι ιδιαίτερα επίφοβο είναι το αγελαδινό γάλα λόγω ιογενών παραγόντων που ίσως όμως εξαλείφονται με την σύγχρονη μέθοδο υψηλής παστερίωσης. Οι πρωτεΐνες αυτές έχουν σαν αποτέλεσμα να μιμούνται τις πρωτεΐνες του οργανισμού με αποτέλεσμα να ενεργοποιείται το αμυντικό σύστημα ενάντια στον εαυτό του.

Κάποιες ουσίες που καταστέλλουν την άμυνα του οργανισμού μας λόγω μειωμένης πρόσληψης μερικών θρεπτικών συστατικών, καθιστούν τον οργανισμό πολύ ευάλωτο. Αναφερόμαστε στην μικρή συγκέντρωση λόγω μειωμένης ενδογενούς παραγωγής και εξωγενούς πρόσληψης. Πρόκειται για τη βιταμίνη D, τα Ω3 λιπαρά οξέα, ψευδάργυρο, B2,μαγνήσιο.

Οι ελλείψεις στις ενδογενείς βιταμίνες Β6, Β12 προκαλούν την μη ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Η ανεπαρκής σύνθεση ενζύμων δημιουργεί την μη ομαλή λειτουργία και διεκπεραίωση όλων των χημικών αντιδράσεων του οργανισμού όπως η πέψη των τροφών.

Ο περιορισμός του μητρικού θηλασμού που παρέχει διατροφικά στοιχεία που εξοπλίζουν τον οργανισμό με ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα.

H μόλυνση του περιβάλλοντος επιπροσθέτως επιβαρύνει εκτός των άλλων και τις διάφορες τροφές. Έτσι επιβαρύνονται με ελεύθερες ρίζες αλλά και βαρέα μέταλλα. Δυστυχώς, δεν υπάρχει κάποιο τρόφιμο που μπορούμε άφοβα να καταναλώσουμε. Ακόμα και το νερό, περιέχει πολύ περισσότερο αλουμίνιο, μεταλλικό στοιχείο, από την ανεκτή για τον οργανισμό ποσότητα το οποίο συγκεντρώνεται στον αιματοεγκεγαλικό φραγμό προκαλώντας διάφορες βλάβες. Επιπροσθέτως, επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι οι πάσχοντες έχουν ελλιπή δράση και λήψη ενζύμων και αντιοξειδωτικών που σκοπό έχουν την αποτοξίνωση του οργανισμού από τα παραπάνω. Έτσι τα τοξικά στοιχεία συγκεντρώνονται στον εγκέφαλο και περνούν στη μυελίνη.

Ο σύγχρονος τρόπος διατροφής έχει εισάγει τροφές πλούσιες σε κορεσμένα (ζωικά ή τηγανητά) λιπαρά που έχει σαν αποτέλεσμα την μεταβολή στη σύνθεση της μυελίνης. Το γεγονός αυτό επιβαρύνεται και από την ελλιπή πρόσληψη των απαραίτητων λιπαρών οξέων (Ω3-Ω6).

Τέλος, η αυξημένη διαπερατότητα του εντερικού χιτώνα, όπως στην ελκώδη κολίτιδα, επιτρέπει σε διάφορους μικροοργανισμούς να εισβάλουν στο κυκλοφορικό σύστημα και να προκαλούν διάφορες ανώμαλες αντιδράσεις του ανοσοποιητικού.

Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες για την διατροφική συμβολή στην νόσο βασισμένες πάντα σε έρευνες και επιδημιολογικές μελέτες. Δεν πρόκειται για θεραπείες αλλά βοηθούν στην καλύτερη διαβίωση. Οι διατροφικές λοιπόν συστάσεις είναι οι ακόλουθες:

1) ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Τα αντιοξειδωτικά στοιχεία υποστηρίζουν την άμυνα των κυττάρων απομακρύνοντας τις ελεύθερες ρίζες, μειώνουν τις λανθασμένες κυτταρικές αντιδράσεις που σχετίζονται με την γονιδιακή αντιγραφή, την πρωτεϊνική έκφραση και την δραστηριότητα των ενζύμων ενώ εμποδίζουν την απορρόφηση των βαρέων μετάλλων. Παραδείγματα αυτών είναι:

Βιταμίνη Α: ντομάτες, καρότα, σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, παντζάρια, κολοκυθάκια.

Βιταμίνη C:πορτοκάλια, λεμόνια, ακτινίδια, πράσινα λαχανικά, μπρόκολο, κουνουπίδι.

Βιταμίνη Ε: ξηροί καρποί, λινέλαιο, ηλιέλαιο.

Ψευδάργυρος: αλεύρι ολικής άλεσης, καρύδια, σόγια, όσπρια, μαϊντανός.

Σελήνιο: κρέας ψάρι, δημητριακά.

Αντιοξειδωτικό ένζυμο υπεροξειδάση της γλουταθειόνης.

Βιοφλαβανοειδή (ή βιταμίνη Ρ): φλούδες εσπεριδοειδών

Πυκογενόλη: μίγμα βιοφλαβανοειδών είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό :ανανάς, φλοιός σταφυλιού

Προανθοκυανιδίνες με παράδειγμα τα κουκούτσια σταφυλιού, κεράσια, βατόμουρα

Πολυφενόλες με παράδειγμα τα κόκκινα σταφύλια και το κρασί

Κουερσιτίνη: μήλα, κρεμμύδια

2) ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D

Η βιταμίνη αυτή προάγει τον μεταβολισμό του ασβεστίου και του φωσφόρου ενώ επηρεάζει χημικά στοιχεία που επιδρούν στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η μοναδικότητα αυτής είναι ότι συντίθεται στο σώμα, μέσω προβιταμίνης στο δέρμα και με την συμβολή του ήλιου, αλλά και παρέχεται μέσω τροφής όπως παχιά ψάρια.

3) ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΒΙΤΑΜΙΝΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ Β

Αυτές ευθύνονται για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος και του εγκεφάλου αλλά και για την καλή κατάσταση της μυελίνης και του μυελού των οστών ενώ συνήθως είναι ελλιπής στους πάσχοντες, ιδιαίτερα κάποιες όπως η Β12. Καλές πηγές αυτών είναι τα δημητριακά και μάλιστα αναποφλοίωτα ή ολικής άλεσης και όσπρια ενώ για την Β12 συκώτι και άλλα όργανα. Τα τελευταία βέβαια αποφεύγονται και έτσι, εκτός των πρόσθετων αναγκών, προσλαμβάνονται διατροφικά συμπληρώματα.

4) ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ

Αυτά αποτελούνται από τα Ω3, Ω6 και Ω9 λιπαρά οξέα. Λέγονται απαραίτητα γιατί δεν τα συνθέτει ο οργανισμός. Συγκεκριμένα τα Ω3 μαζί και η βιταμίνη D αποτελούν καταστολείς του ελλατωματικού αμυντικού συστήματος. Πλούσια πηγή είναι τα λιπαρά ψάρια, το μουρουνέλαιο αλλά και το λινέλαιο. Το τελευταίο είναι φυτικό και έτσι αποκλείει την πιθανή αλλεργία στα ψάρια αλλά και την πρόσληψη υδραργύρου που δυστυχώς υπάρχει λόγω μόλυνσης της θάλασσας. Τα Ω6 και Ω9 προσλαμβάνονται από τις τροφές όπως παράδειγμα το ηλιέλαιο και έτσι δεν χρειαζόμαστε επιπλέον.

5) ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΩΝ ΕΝΖΥΜΩΝ

Το μεγαλύτερο μέρος των προσλαμβανόμενων τροφών πέπτεται με την βοήθεια των παγκεατικών ενζύμων. Έτσι στη συνέχεια απορροφώνται τα θρεπτικά συστατικά. Στην περίπτωση της πάθησης έχει βρεθεί ελλιπής ποσότητα αυτών. Παραδείγματα είναι η βρομελίνη που τη βρίσκουμε στον ανανά και η παπαΐνη στην παπάγια.

6) Παράλληλα με τα ανωτέρω, είναι απαραίτητη η χρήση και άλλων διατροφικών στοιχείων όπως ασβέστιο και μαγνήσιο για την σωστή λειτουργία του μυοσκελετικού συστήματος. Συγκεκριμένα το ασβέστιο εκτός των άλλων, συμβάλει στην μυϊκή σύσπαση και χάλαση και την μεταβίβαση του νευρικού ερεθίσματος. Το μαγνήσιο εκτός των ανωτέρω συντελεί στον μεταβολισμό των βιταμινών Β αλλά και των απαραίτητων λιπαρών οξέων. Θαυμάσια πηγή αυτών αποτελεί το σουσάμι.

7) Υπάρχουν και άλλα θρεπτικά συστατικά που θεωρούνται χρήσιμα. Κάποια από αυτά είναι:

χολίνη: δομικό συστατικό του νευρικού ιστού, καλή πηγή είναι το αυγό.

ινοσιτόλη: λιποτροπική δράση, πρόδρομος ουσιών (φωσφοϊνοσιτών) για την ανάπτυξη του εγκεφάλου, καλή πηγή είναι συκώτι, εσπεριδοειδή.

βιοτίνη: λειτουργεί ως συνένζυμο στον μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών, πηγές είναι ρύζι, κρέας, σαρδέλες, κουνουπίδι, δημητριακά.

μαγγάνιο: πολύτιμο για τον σχηματισμό οστών, συνδετικού ιστού, δράση της ινσουλίνης, παραγωγή καλής χοληστερόλης, διεγέρτης ενζύμων στο μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών και των νουκλεϊκών οξέων DNA-RNA. Πηγές είναι το ρύζι, το σιτάρι, το μαρούλι, φασόλια, ξηροί καρποί.

φώσφορος: εμπλέκεται με όλες τις ζωτικές λειτουργίες ενώ συνδέεται με το ασβέστιο και τη βιταμίνη D, καλή πηγή είναι το ψάρι.

8) Β13-βιταμίνη που χρησιμοποιείται στον μεταβολισμό των βιταμινών Β9 και Β12 και στην αναπαραγωγή των κυττάρων δείχνει να είναι ευεργετική στη νόσο. Πηγές της είναι το τυρόγαλα και οι βολβοί όπως καρότα.

9) Οι πρωτεΐνες του τυρογάλακτος επίσης έχουν αντιμικροβιακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες και είναι ευεργετικές για το ανοσοποιητικό σύστημα.

10) Ο βασιλικός πολτός λόγω της περιεκτικότητας του σε απαμίνη παράγει μια ισχυρή αντίδραση ενάντια στις λοιμώξεις. Παράλληλα λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε αμινοξέα (πρωτεΐνη) προσδίδει ενέργεια.

11) Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που εκκρίνεται από τον οργανισμό όταν βραδιάζει. Έχει αντιοξειδωτική δράση αλλά και ηρεμιστική. Η ποσότητά της μειώνεται με την πάροδο των χρόνων. Μια τροφή που βοηθά στον εμπλουτισμό της είναι το μέλι.

12) Το μαλικό οξύ μειώνει την συγκέντρωση αλουμινίου στον εγκέφαλο. Αυτό προέρχεται από το μήλο.

13) Υποστηρίζεται ότι η παραγωγή κορτικοστεροειδών στον οργανισμό διευκολύνεται με την πρόσληψη φυτικών τροφών (φυτικές στερόλες).

14) Ο κουρκουμάς, βότανο και μπαχαρικό, θεωρείται ένα καλό αντιφλεγμονώδες, και προστατευτικό του ανοσοποιητικού συστήματος.

15) Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που ωφελούν τον οργανισμό στην πέψη αλλά και την λειτουργία του εντέρου. Επίσης έχουν αντιμικροβιακές, αντιοξειδωτικές, αντιαλλεργικές και άλλες ιδιότητες. Πηγές αυτών είναι τα εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Η σωστή διατροφή λοιπόν, επιτυγχάνει την βελτίωση της υγείας μέσω της απορρόφησης των θρεπτικών συστατικών των τροφών. Έτσι δυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα, μειώνονται οι φλεγμονές, ενδυναμώνεται ο εγκέφαλος και βελτιώνονται τα νευρικά ερεθίσματα. Παράλληλα, δίνοντας έμφαση σε κάποια θρεπτικά συστατικά-τρόφιμα επιτυγχάνεται ή ενισχύεται η θεραπεία συμπτωμάτων όπως η κόπωση αλλά και επιπρόσθετων προβλημάτων όπως η παχυσαρκία, η δυσκοιλιότητα, η ουρολοίμωξη, η οστεοπόρωση, πρόβλημα στα νεφρά, στο συκώτι και άλλα που μπορεί να οφείλονται και σε παρενέργειες φαρμάκων και έτσι έχουμε αυξημένη χοληστερίνη, σάκχαρο, υπέρταση μέχρι και προβλήματα στην καρδιά. Έτσι μερικά παραδείγματα είναι:

Η κόπωση επιβαρύνεται από την προβληματική λειτουργία του θυρεοειδή, την έλλειψη ενέργειας μέσω τροφών καθώς και τον μεταβολισμό τους, τις τοξίνες, την δυσκοιλιότητα, την κατάθλιψη, την υπογλυκαιμία και άλλα. Οι βιταμίνες A,C,B καθώς και το κάλιο, νάτριο, φώσφορος, ιώδιο, σίδηρος, ψευδάργυρος, χρώμιο βοηθούν στην αντιμετώπισή της. Επίσης ο βασιλικός πολτός δίνει ενέργεια, ενώ πρέπει γενικά να αποφεύγονται τα μεγάλα γεύματα και τα βαριά τρόφιμα.

Στην ασθένεια αυτή υπάρχουν οργανικοί λόγοι, φαρμακευτικές ουσίες αλλά και έλλειψη άσκησης που επηρεάζουν την εμφάνιση της δυσκοιλιότητας. Όσον αφορά τα οργανικά αίτια είναι απώλεια ή δυσκολία ελέγχου του εντέρου, δύσκολη λειτουργία των κοιλιακών και θωρακικών μυών και γενικά δυσλειτουργία του νευρικού συστήματος. Κάποιες απλές λύσεις, εκτός από το νερό, είναι ο λιναρόσπορος-μια κουταλιά της σούπας το πρωί με νερό βρύσης, πίτουρο σταριού και κουάκερ ωμά το πρωί, μέλι ωμό, φρούτα με τη φλούδα , ωμά λαχανικά, συμπληρώματα Mg-K που διεγείρουν τα νευρικά κύτταρα για την μυЇκή σύσπαση, προβιοτικά συμπληρώματα που διατηρούν την εντερική χλωρίδα, προστατεύουν από τις διαταραχές, μειώνουν τις τοξικές ουσίες και ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού.

Γενικότερα αίτια της ουρολοίμωξης αποτελούν τα βακτήρια που βρίσκονται στο γαστρεντερικό σύστημα αλλά και σε σεξουαλικά μεταδιδόμενους μικροοργανισμούς. Επίσης λόγω ακράτειας, προβληματικής κύστης και άλλων προβλημάτων με τα νεφρά όπως πέτρα, ή και κατακράτησης όπως στην πρόσληψη κορτιζόνης, όπου αποφεύγεται αλάτι και ζάχαρη, επιβαρύνεται περισσότερο ο οργανισμός. Πρώτα από όλα πρέπει να καταναλώνεται αρκετό νερό για την απομάκρυνση των βακτηριδίων. Οι χυμοί cranberry και blueberry βοηθoύν στην πρόληψη λόγω των αντιβιοτικών ιδιοτήτων τους. Επίσης το σκόρδο , κανέλα, γιαούρτι με προβιοτικά, μήλα, κεράσια, καρπούζι, κολοκύθια, φράουλες, ανανά, αγγούρι, μπάμιες, Οι βιταμίνες C, B, Aα, δημητριακά), φωσφορικό σίδηρο, φωσφορικό κάλιο, φωσφορικό μαγνήσιο. Όχι πολύ ασβέστιο, καφέ, αναψυκτικά και άλλα.

Προβλήματα όπως αυξημένη χοληστερίνη και σάκχαρο απαιτούν εκτός των αντιοξειδωτικών βιταμινών και τα απαραίτητα λιπαρά οξέα που μπορούν να προσληφθούν από τα ψάρια και το λινέλαιο. Επίσης συνιστώνται τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες.

Για την αποφυγή οστεοπόρωσης καταναλώστε γάλα με χαμηλά λιπαρά αλλά και ταχίνι. Ο κίνδυνος υφίσταται λόγω μειωμένης κίνησης αλλά και φαρμάκων. Συνιστώνται ασβέστιο, βιταμίνη D και μαγνήσιο.

Πέρα λοιπόν από τις γενικές συμβουλές πρέπει να τονιστεί ότι ο κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός και έτσι είναι απαραίτητη η συμβολή του διαιτολόγου που θα σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο. Έτσι συμπεριλαμβάνονται και το διατροφικό ιστορικό του ασθενή αλλά και τυχών αλληλεπιδράσεις με φάρμακα καθώς και ιδιαίτερες ανάγκες. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν αντικαθιστούν τις τροφές απλά τις ενισχύουν.

Εύα Ζιώζιου

Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Σκλήρυνση κατά πλάκας

Πρόκειται για μία νόσο του ΚΝΣ που οφείλεται στην καταστροφή της μυελίνης που περιβάλλει τους νευράξονες (άξονες των νευρικών κυττάρων μέσω των οποίων μεταδίδεται η πληροφορία σε ένα άλλο κύτταρο) (Πηγή 1).
Η βαρύτητα και η κλινική πορεία της νόσου διαφέρουν σημαντικά από ασθενή σε ασθενή.

Η θεραπευτική αγωγή βασίζεται κυρίως σε ανοσοκατασταλτικά - ανοσοτροποποιητικά φάρμακα, ψυχολογική υποστήριξη και φυσική αποκατάσταση.
Αιτιολογία
Η αιτιολογία της νόσου είναι άγνωστη. Τα έως τώρα επιστημονικά δεδομένα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για μια διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος το οποίο πιθανόν αντιδρά ανώμαλα στην προσπάθειά του να εξουδετερώσει κάποιον εξωτερικό παράγοντα.
Πιθανολογείται ότι ο παράγοντας αυτός είναι ένας ή περισσότεροι ιοί.
Παθογένεια
Πρόκειται για μια αυτοάνοση διαταραχή που έχει σαν τελικό αποτέλεσμα την δημιουργία αντισωμάτων ενάντια στην βασική πρωτεΐνη της μυελίνης του ΚΝΣ.
Τα αυτοαντισώματα αυτά δεν καταστρέφουν το σύνολο της μυελίνης του ΚΝΣ αλλά συγκεκριμένες περιοχές κάθε φορά, οι οποίες ονομάζονται εστίες ή πλάκες απομυελίνωσης.

Δεδομένου ότι η μυελίνη στο ΚΝΣ παίζει ουσιαστικό ρόλο στην μετάδοση της πληροφορίας από τον ένα νευρώνα στον άλλο (Πηγή 1), η καταστροφή της προκαλεί διακοπή της επικοινωνίας των διαφόρων τμημάτων του ΚΝΣ με αποτέλεσμα την δυσχερή λειτουργία του.
Κλινική εικόνα - Συμπτώματα
Η συμπτωματολογία της ΣΚΠ (σκλήρυνσης κατά πλάκας) διαφέρει από ασθενή σε ασθενή, αλλά μπορεί να διαφέρει και από ώση σε ώση του ίδιου ασθενούς.
Εξαρτάται από την περιοχή όπου προέκυψε η εστιακή βλάβη της μυελίνης.
Π.χ. αν η βλάβη αυτή αφορά τις αισθητικές οδούς, η συμπτωματολογία θα είναι αιμωδίες (μουδιάσματα), παραισθησίες (μυρμηγκιάσματα). Αν αφορά τις κινητικές οδούς τότε θα έχουμε σαν αποτέλεσμα μείωση ή κατάργηση της μυϊκής ισχύος του ασθενούς (πάρεση ή παράλυση).

Βέβαια, η βλάβη μπορεί να αφορά και οποιαδήποτε άλλη ανατομική δομή του ΚΝΣ με συμπτωματολογία ανάλογη της λειτουργίας του κάθε ανατομικού σχηματισμού. Π.χ. αν η βλάβη αφορά την παρεγκεφαλίδα τότε θα έχουμε δυσαρθρία, αστάθεια βάδισης, ασυνεργία κινήσεων κ.α.

Επίσης, η κλινική εικόνα μπορεί να διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Διακρίνουμε τις περιπτώσεις όπου η νόσος εξελίσσεται με ώσεις ενώ στα μεσοδιαστήματα ο ασθενής είναι φαινομενικά υγιής. Αντίθετα σε άλλες περιπτώσεις εγκαθίσταται μία συμπτωματολογία η οποία επιδεινώνεται με το πέρασμα του χρόνου (προϊούσα μορφή).
Τέλος, συχνή είναι η προσβολή του οπτικού νεύρου με αποτέλεσμα θάμβος οράσεως (οπισθοβολική νευρίτις).
Διάγνωση
Βέβαια, ένας ασθενής που περιγράφει ένα ή περισσότερα από τα ανωτέρω συμπτώματα δεν πάσχει αναγκαστικά από ΣΚΠ. Η συμπτωματολογία εστιακής βλάβης του ΚΝΣ μπορεί να οφείλεται σε διάφορες άλλες αιτίες που προκαλούν βλάβη σε κάποιο σημείο του ΚΝΣ.
Μερικά από αυτά τα αίτια είναι: όγκοι, αγγειακά επεισόδια, αποστήματα, φλεγμονώδεις παθήσεις και απομυελινώσεις άλλης αιτιολογίας.
Επίσης, μπορεί το αναφερόμενο σύμπτωμα να οφείλεται σε άλλου είδους διαταραχή και όχι σε εστιακή βλάβη.
Π.χ. ένας ασθενής που αναφέρει αιμωδίες άνω άκρων μπορεί να πάσχει από νευροφυτικές διαταραχές, σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, περιφερική νευροπάθεια κ.α.
Για τον λόγο αυτό η διάγνωση της ΣΚΠ τίθεται από ειδικούς γιατρούς (Νευρολόγους) με βάση συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία είναι κατ' εξοχήν κλινικά (χρησιμοποιούνται ευρέως τα κριτήρια του Poser)( Πηγή 4) αλλά και εργαστηριακά (κυρίως Μαγνητική Τομογραφία Εγκεφάλου ή Σπονδυλικής Στήλης ( Πηγή 2), Οπτικά Προκλητά Δυναμικά (ΟΠΔ) ( Πηγή 3) και Οσφυονωτιαία Παρακέντηση (ΟΝΠ)
Κλινική πορεία - Επιπλοκές
Η νόσος μπορεί να εξελίσσεται με ώσεις (δηλ. να υπάρχουν περίοδοι ασθενείας και περίοδοι φαινομενικής ίασης) ή με προοδευτική επιδείνωση της συμπτωματολογίας στην πάροδο του χρόνου.

Οι σοβαρές και επαναλαμβανόμενες βλάβες της μυελίνης με την πάροδο του χρόνου αφήνουν μόνιμη συμπτωματολογία η οποία πιο συχνά συνίστανται σε δυσαρθρία, τρόμο, νυσταγμό, παρέσεις άκρων, σπαστικότητα, διαταραχές ούρησης.
Επίσης λόγω του ότι πολύ συχνά βλάπτεται το οπτικό νεύρο (οπισθοβολβική νευρίτις) συνυπάρχουν διαταραχές από την όραση. Ακόμη, ο παρατεταμένος κλινοστατισμός και η πτωχή κινητικότητα μπορούν να οδηγήσουν σε επιπλοκές και για τον λόγο αυτό συνιστάται φυσιοθεραπευτική αγωγή.
Θεραπεία
Η θεραπευτική αγωγή βασίζεται σε σκευάσματα που δρουν στο ανοσοποιητικό σύστημα και κυρίως η ιντερφερόνη β και η κοπαξόνη. Πιστεύεται ότι η ιντερφερόνη β και η κοπαξόνη δρουν ανοσορυθμιστικά μειώνοντας την ένταση της αυτοάνοσης αντίδρασης.
Κατ' αυτόν τον τρόπο οι ώσεις του ασθενούς είναι αραιώτερες χρονικά και με μικρόετερη κλινική βαρύτητα.
Επίσης, χρησιμοποιούνται ανοσοκατασταλτικά φάρμακα όπως η κορτιζόνη και κυτταροστατικά.
Το πιο πρόσφατο φάρμακο για την ΣΚΠ λέγεται tysabri ( natalizumab ). Πρόκειται για ένα μονοκλωνικό αντίσωμα το οποίο παρεμποδίζει την είσοδο των λευκοκυττάρων στον εγκέφαλο και κατά συνέπεια μειώνει την φλεγμονή και την βλάβη του εγκεφάλου.

Το tysabri ενδείκνειται σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα μορφή της ΣΚΠ και συνιστάται σε εκείνους όπου οι υπάρχουσες θεραπευτικές αγωγές απέβησαν ανεπαρκείς ή μη ανεκτές.
Η αποτελεσματικότητά του, όσον αφορά τις βλάβες στην μαγνητική τομογραφία και την συχνότητα και βαρυτητα των ώσεων,   φαίνεται να είναι σχεδόν διπλάσια από εκείνη των ιντερφερονών και της κοπαξόνης.
Παρ’ όλ’ αυτά η χορήγηση του φαρμάκου απαιτεί προσοχή κυρίως γιατί έχουν αναφερθεί σπάνιες περιπτώσεις ‘προιούσας πολυεστιακής λευκοεγκεφαλοπάθειας’ η οποία μπορεί να αποβεί θανατηφόρα. Πάντως με την σωστή χρήση του φαρμάκου η πιθανότητα αυτή εκμηδενίζεται.
Όμως παραμένει πάντα ο κίνδυνος αλλεργικής αντίδρασης (όπως άλλωστε με όλα τα βιολογικά φάρμακα - αντισώματα) και για τον λόγο αυτό η χορήγηση του φαρμάκου πρέπει να γίνεται σε κλινική με ιατρική παρακολούθηση για μια τουλάχιστον ώρα μετά την έγχυση.
Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να γίνεται κάθε τέσσερις εβδομάδες.
Σημαντική είναι η ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς (από Ψυχολόγο ή/και με αντικαταθλιπτικά φάρμακα) εφ΄όσον η κακή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος υποβοηθείται από μια κακή ψυχολογική διάθεση.
Ακόμη, συνιστάται φυσική αποκατάσταση.
Τέλος, η θεραπεία των συμπτωμάτων της νόσου αποσκοπεί στην όσο το δυνατόν καλλίτερη ανακούφιση του ασθενούς και για τον λόγο αυτό χρησιμοποιούνται αναλγητικά, σπασμολυτικά κ.α. φάρμακα ανάλογα με την περίπτωση.
Πρόληψη
Δεδομένου ότι η αιτιολογία της νόσου παραμένει άγνωστη δεν υπάρχουν συγκεκριμένες συμβουλές για την πρόληψή της.
Περισσότερες πληροφορίες
Για την ορθότερη αντιμετώπιση του προβλήματος που σας απασχολεί θα είναι σκόπιμο να απευθυνθείτε σε ιατρό Νευρολόγο δεδομένου ότι ο κάθε ασθενής αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση σε σύγκριση με τους άλλους με την ίδια πάθηση (π.χ.
διαφορετική βαρύτητα και κλινική πορεία).
Ο συγγραφέας του άρθρου παραμένει στην διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες στην διεύθυνση gkmpa@yahoo.it. Επίσης, μπορείτε να επισκεφτείτε το ιστολόγιο: neyrologia.blogspot.com

Πηγές: Βιβλιογραφία 1. Γ. Καπαρός. Ειδική Νευροφυσιολογία ΤΕΙ Αθηνών 1999 2. Γ. Καπαρός, Ευθυμίου Α., Κραβαρίτης Δ., Μπαλάκας Ν. Η αξία της μαγνητικής τομογραφίας στην διάγνωση της σκλήρυνσης κατά πλάκας. Εργασίας Εαρινής 12ης Συνάντησης Ελλήνων Νευρολόγων. Ιωάννινα: Ελληνική Νευρολογική Εταιρία, 1996 3. Ε. Κούτρα, Γ. Καπαρός, Δ. Καράκαλος, Ν. Μπαλάκας. Η σημασία της μεταξύ των δύο οφθαλμών διαφοράς των διακυμματικών χρόνων Ν70-Ν135 σε ασθενείς με κατά πλάκας σκλήρυνση και φυσιολογικούς λανθάνοντες χρόνους Ρ100. Εργασίες συνεδρίου Ελληνικής Εταιρείας Ηλεκτροεγκεφαλογραφίας και Κλινικής Νευροφυσιολογίας. Ναύπλιο: Ελληνική Εταιρεία Ηλεκτροεγκεφαλογραφίας και Κλινικής Νευροφυσιολογίας, 1994. 4. Poser CM, Patty DW, Scheingerg L et al. New diagnostic criteria for MS: guidelines for research protocols. Ann Neurology 1983, 13:227-231 Internet www.nmss.org www.msif.org www.greekmssociety.gr

Σκλήρυνση Κατά Πλάκας: Τι νεώτερο υπάρχει

Όλες οι θεραπευτικές προσπάθειες αποσκοπούν στην καταστολή ή τροποποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος και στον περιορισμό της φλεγμονής που προκύπτει.

Η Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΣΚΠ) παραμένει μια άγνωστης αιτιολογίας νόσος. Η φλεγμονή που παρατηρείται σε περιοχές του εγκεφάλου (π.χ. στις πλάκες απομυελίνωσης), έχει οδηγήσει στην άποψη μιας διαταραχής του ανοσοποιητικού συστήματος.
Δηλαδή μιας ανώμαλης και υπερβολικής απάντησης του ανοσοποιητικού σε κάποιον εξωτερικό παράγοντα (πιθανόν να είναι κάποιος ιός, όχι απαραίτητα τόσο βλαπτικός για τον οργανισμό). Έτσι, το ανοσοποιητικό αντί να καταστρέψει αποκλειστικά τον εξωτερικό αυτόν παράγοντα, επιτίθεται και καταστρέφει τη μυελίνη του κεντρικού νευρικού συστήματος (αυτοάνοση διαταραχή).
Για τον λόγο αυτό, όλες οι θεραπευτικές προσπάθειες αποσκοπούν στην καταστολή ή τροποποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος και στον περιορισμό της φλεγμονής που προκύπτει. Χρησιμοποιούνται κλασικά ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, όπως η κορτιζόνη και πιο σύγχρονα όπως οι ιντερφερόνες και το τελευταίας κυκλοφορίας natalizumab.
Τα σύγχρονα φάρμακα έχουν γίνει γενικά αποδεκτά ως αποτελεσματικά στο να περιορίσουν την έκταση της φλεγμονής και τη βαρύτητα της νόσου. Παραμένει ο προβληματισμός σχετικά με τη μακροχρόνια εξέλιξη της νόσου, εφ’ όσον τα φάρμακα αυτά δεν δρουν στην αιτία αλλά στο αποτέλεσμα, που είναι η φλεγμονή.
Επίσης, έχουν το μειονέκτημα της ενέσιμης χορήγησης που συχνά προκαλεί τη δυσφορία του ασθενούς. Μέσα στο 2010 αναμένεται ένα νέο ανοσοτροποποιητικό φάρμακο για τη ΣΚΠ το οποίο θα χορηγείται από το στόμα. Ακόμη είναι νωρίς να συζητήσουμε για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του φαρμάκου αυτού, εφ’ όσον δεν έχουν ολοκληρωθεί οι κλινικές μελέτες.
Τα αποτελέσματα πάντως θεωρούνται ενθαρρυντικά.
Οι ασθενείς με ΣΚΠ θα πρέπει να αισθάνονται ακόμη πιο αισιόδοξοι, γιατί και άλλα φάρμακα δοκιμάζονται με ενθαρρυντικά αποτελέσματα και αναμένουμε κάποια ευχάριστα νέα στο επόμενο χρονικό διάστημα. Από αυτά χορηγούνται από το στόμα τα cladribine, teriflunomide, FTY720, fumaric acid, laquinimod και ενέσιμα τα alemtuzumab, rituximab, atacicept.
‘Όμως ο στόχος της θεραπείας θα πρέπει να είναι και η προστασία του ασθενούς από την εξέλιξη της νόσου. Σε χρόνιους πάσχοντες από ΣΚΠ συχνά παρατηρούνται μόνιμες βλάβες του νευρικού ιστού και αυτό έχει οδηγήσει στη σκέψη νευροεκφυλιστικού μηχανισμού.
Δηλαδή η ΣΚΠ να μην οφείλεται αποκλειστικά σε διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά να πρόκειται για νευροεκφυλιστικό νόσημα (δηλαδή ένα νόσημα το οποίο προοδευτικά προκαλεί την καταστροφή του νευρικού ιστού, όπως π.χ.
η νόσος Alzheimer και η νόσος του Parkinson).
Έτσι δεν θα πρέπει να στοχεύουμε μόνο στο ανοσοποιητικό σύστημα αλλά και σε κάτι άλλο το οποίο δυστυχώς δεν έχει ακόμη ξεκαθαριστεί τι είναι. Παρ’ όλ’ αυτά υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποια φάρμακα δρουν νευροπροστατευτικά στην ΣΚΠ.
Πρόκειται για τα fumaric acid, FTY720, ibudilast, minicycline, E2007, lamotrigine, αλλά χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί κατά πόσον αυτό ισχύει.
Τελειώνοντας θα πρέπει να επισημάνω ότι για να μπορέσουμε να μιλήσουμε για αποτελεσματικότητα και ασφάλεια των νέων φαρμάκων (που δεν έχουν ακόμη πάρει άδεια κυκλοφορίας) θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι σχετικές μελέτες, άρα θα πρέπει να δείξετε την απαραίτητη υπομονή! Απλά όσο περισσότερα φάρμακα δοκιμάζονται τόσο και αυξάνονται οι ελπίδες των πασχόντων από ΣΚΠ για ένα καλύτερο αύριο.

Γράφει: Καπαρός Γεώργιος

Σκλήρυνση κατά πλάκας: Η πολυδιάστατη αντιμετώπιση της νόσου

Παγκοσμίως έχουν γίνει πολλές και εκτεταμένες έρευνες για την εύρεση της αιτίας της σκλήρυνσης κατά πλάκας (ΣΚΠ), η οποία έως και σήμερα παραμένει άγνωστη. Οι έως τώρα θεραπείες τροποποιούν την πορεία της νόσου προς όφελος του ασθενούς, επιβραδύνoντας την εξέλιξή της.
Επιπρόσθετα πολυάριθμες θεραπευτικές και τεχνολογικές εξελίξεις είναι πλέον σε θέση να βοηθήσουν τους ασθενείς να αντιμετωπίζουν καλύτερα τα συμπτώματά και τις επιπλοκές της νόσου.
Η στρατηγική στη θεραπεία της ΣΚΠ περιλαμβάνει δύο σκέλη. Το πρώτο σκέλος αφορά την προστατευτική θεραπεία με τη χρήση ανοσοτροποποιητικών (ιντερφερόνη, γλαταμιρακετάτη) ή ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων (μιτοξαντρόνη, αζαθειοπρίνη, μεθοτρεξάτη, κυκλοφωσφαμίδη).
Το δεύτερο σκέλος αφορά την πολυδιάστατη συμπτωματική θεραπεία των επιπλοκών της νόσου. Στόχος της θεραπείας αυτής είναι η βελτίωση των λειτουργικών ελλειμμάτων και συνάμα της ποιότητας ζωής του ασθενούς.
Ποια είναι τα πιο συχνά λειτουργικά ελλείμματα στα πλαίσια της ΣΚΠ
 
Οι συχνότερες λειτουργικές διαταραχές που παρατηρούνται στα πλαίσια της νόσου είναι κατά σειρά συχνότητας:
1. Διαταραχές της κινητικότητας και του ρυθμιστικού μηχανισμού (σπαστικότητα, μυϊκή αδυναμία, αταξία, τρόμος)
2.
Διαταραχές των κρανιακών νεύρων (οφθαλμοκινητικότητα, δυσαρθρία, δυσφαγία)
3. Διαταραχές του αυτόνομου νευρικού συστήματος (κυστική, εντερική, ή σεξουαλική δυσλειτουργία)
4. Νευροψυχολογικά συμπτώματα (διαταραχή των ανώτερων φλοιϊκων λειτουργιών, κόπωση, κατάθλιψη)
5.
Νευροπαθητικός πόνος και παροξυσμικά συμπτώματα, όπως οι επιληπτικές κρίσεις.
Σπαστικότητα
Η σπαστικότητα αποτελεί αποτέλεσμα βλάβης του ανώτερου κινητικού νευρώνα. Προκαλείται από βλάβη της λειτουργικότητας της κινητικής οδού στον εγκέφαλο και /ή στο νωτιαίο μυελό και συνοδεύεται από αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά και κλόνο.
Eίναι κινητική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ταχυτητοεξαρτώμενη αύξηση του μυϊκού τόνου και επικρατεί στους καμπτήρες μυς των άνω άκρων, στους εκτείνοντες των κάτω άκρων και πιο συχνά στους πρηνιστές από τους υπτιαστές μυς.
Η σπαστικότητα οδηγεί μέσω της αύξησης του μυϊκού τόνου σε μειωμένη μυϊκή ισχύ και επηρεασμό της διάρκειας της κίνησης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ασυνέργεια αγωνιστών και ανταγωνιστών μυών οδηγώντας σε διαταραχή της κίνησης.
Ο μυϊκός τόνος μπορεί να είναι μονίμως αυξημένος (μόνιμη σπαστικότητα) ή διαλείπων (παροξυσμική σπαστικότητα). Ανάλογα με τη βαρύτητα της σπαστικότητας μπορεί να εμφανίζονται συνοδοί νευροπαθητικοί πόνοι, παρατεταμένες συσπάσεις των μυών όπως π.χ.
των προσαγωγών, όπως και διαταραχή της κένωσης της ουροδόχου κύστης προκαλώντας σημαντική επιβάρυνση στην ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Στην αντιμετώπιση της σπαστικότητας πρωτεύοντα ρόλο κατέχει η εντατική φυσιοθεραπευτική αγωγή, είτε σε κλινική αποκατάστασης είτε σε επίπεδο εξωτερικού φυσιοθεραπευτηρίου. Οι φυσιοθεραπείες θα πρέπει να ακολουθούνται τουλάχιστον δις εβδομαδιαίως.
Σημαντική είναι η χρήση υποστηρικτικών φυσιοθεραπευτικών μέσων όπως ειδικά ποδήλατα άσκησης της σπαστικότητας (Motomed), τα οποία επιτρέπουν την ελάττωση της σπαστικότητας για αρκετές ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η αεροβική γυμναστική μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της ευδιαδοχοκινησίας, της καρδιαγγειακής λειτουργίας και να συμβάλει στην ευεξία του ασθενούς.
Φαρμακευτικώς χρησιμοποιούνται ουσίες όπως η τολπεριζόνη, η μπακλοφένη και τιζανιδίνη με καλά αποτελέσματα, ιδιαίτερα στη θεραπεία της σπαστικότητας που προέρχεται από βλάβη στο νωτιαίο μυελό. Οι θεραπείες αυτές ανάλογα με το φαρμακοδυναμικό τους προφίλ διανέμονται σε ισόποσες δόσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Συχνές παρενέργειες είναι το αίσθημα κόπωσης, η ναυτία, διάρροιες και ψυχωσικά συμπτώματα.
Στη θεραπευτική φαρέτρα κατά της σπαστικότητας προστέθηκαν τα τελευταία χρόνια τρεις καινοτόμες θεραπείες, η ενδομυϊκή έγχυση Botulinum Toxin, η συνεχής έγχυση μπακλοφένης μέσω αντλίας στο μυελικό σωλήνα (intrathecal application) και η έγχυση κρυσταλλικής κορτιζόνης (Triamcinolon-A) στον μυελικό σωλήνα μέσω οσφυονωτιαίας παρακέντησης (intrathecal application).
Ένδειξη χρήσης της Botulinumtoxin (Botox) έχουν οι ασθενείς με εντοπισμένη σπαστικότητα (π.χ. των προσαγωγών μυών), στους οποίους γίνεται τοπική ενδομυϊκή έγχυση με καλά αποτελέσματα. Η θεραπεία μπορεί να επαναληφθεί ανά τακτά χρονικά διαστήματα και συνήθως στερείται σοβαρών παρενεργειών.
Η συνεχής έγχυση μπακλοφένης μέσω εμφυτευμένης αντλίας στον μυελικό σωλήνα (intrathecal application) αφορά ασθενείς με βαριά σπαστικότητα, η οποία είναι ανθεκτική στη θεραπεία με φάρμακα από του στόματος. Ιδιαιτέρως στη σπαστικότητα που προέρχεται από απομυελινωτικές βλάβες του νωτιαίου μυελού, επιτυγχάνεται η σημαντική βελτίωση του μυϊκού τόνου του ασθενούς και κατά συνέπεια της ποιότητας ζωής.
Οι παρενέργειες από αυτήν τη θεραπεία είναι η μυϊκή αδυναμία εκ υπερδοσολογίας, η κεφαλαλγία, και οι λοιμώξεις. Απαιτείται κατ' αυτό τον τρόπο συνεχής παρακολούθηση του ασθενούς σε επίπεδο εξωτερικού ιατρείου, ενώ η τοποθέτηση της αντλίας γίνεται υπό συνθήκες νοσοκομειακής νοσηλείας.
Η έγχυση κρυσταλλικής κορτιζόνης Triamcinolon-A στο μυελικό σωλήνα μέσω οσφυονωτιαίας παρακέντησης (intrathecal application) είναι μία μέθοδος που χρησιμοποιείται σε σύγχρονα κέντρα του εξωτερικού, ιδιαίτερα στη Γερμανία, δια την αντιμετώπιση της σπαστικότητας, με πολύ καλά έως τώρα κλινικά αποτελέσματα.
Η θεραπεία ενδείκνυται σε ασθενείς που εμφανίζουν σπαστικότητα, που εντοπίζεται κυρίως στα κάτω άκρα και προέρχεται εντοπιστικά από απομυελινωτικές βλάβες του νωτιαίου μυελού. Η κρυσταλλικής μορφής κορτιζόνη εμφανίζει την ικανότητα να διαλύεται στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό βραδέως, σε μία χρονική περίοδο 4-6 εβδομάδων, προσφέροντας στον ασθενή βελτίωση του μυϊκού τόνου για αρκετό χρονικό διάστημα.
Η θεραπεία επαναλαμβάνεται κάθε 6-8 εβδομάδες και μπορεί να διενεργείται μακροχρόνια. Εξαιτίας του επεμβατικού της χαρακτήρα, πρέπει να πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού, όπως η Πανεπιστημιακή Κλινική St.
Josef στο Bochum της Γερμανίας. Σε μελέτες ασθενών με ΣΚΠ, διαπιστώθηκε ύστερα από επανειλημμένες θεραπείες βελτίωση τόσο της σπαστικότητας όσο και του βαθμού αναπηρίας στην κλίμακα EDSS.
Κόπωση (Fatigue)
Οι ασθενείς με ΣΚΠ εμφανίζουν σε ποσοστό 75% αίσθημα κόπωσης, στην πορεία της ασθένειας. Η συμπτωματολογία κυριαρχεί κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας, περιορίζοντας σημαντικά την ικανότητα προς εργασία και συνάμα την ποιότητα ζωής.
Συχνά παρατηρείται επιδείνωση των συμπτωμάτων κατά τις θερινές ημέρες, με την αύξηση της θερμοκρασίας. Για την αντικειμενοποίηση του βαθμού κόπωσης υπάρχουν διάφορες διεθνείς κλίμακες, όπως η Fatigue Severity scale.
Η θεραπεία συνίσταται στην αερόβια άσκηση, φυσιοθεραπεία και στη φαρμακευτική θεραπεία.
Η αερόβια άσκηση και η φυσιοθεραπεία προσφέρουν βελτίωση των λειτουργικών ελλειμμάτων, αύξηση του αισθήματος ευεξίας και εν τέλει βελτίωση της κόπωσης. Φαρμακευτικώς χρησιμοποιούνται φάρμακα όπως η αμανταδίνη, η 3,4 Diaminopyridin, η L-Καρνιτίνη και τα SSRI αντικαταθλιπτικά όπως η Escitalopram.
Νευροπαθητικός πόνος
Η εμφάνιση νευροπαθητικών πόνων σε ασθενείς με ΣΚΠ αποτελεί συχνό φαινόμενο και αφορά περίπου το 30-80% των ασθενών στην πορεία της νόσου. Οι πόνοι αυτοί προέρχονται είτε από την ασθένεια καθεαυτή (π.χ. Οπτική νευρίτιδα, Νευραλγία του τριδύμου) ή αποτελούν συνέπεια των λειτουργικών ελλειμμάτων στα πλαίσια της νόσου (π.χ.
μυϊκοί πόνοι επί σπαστικότητας, μυϊκοί σπασμοί λόγω λανθασμένης στάσης των άκρων). Στην πρώτη περίπτωση ενδέχεται να αντιμετωπιστούν πλήρως οι πόνοι με την ενδοφλέβια έγχυση κορτικοστεροοιδών, ενώ στη δεύτερη περίπτωση θεραπεία πρώτης επιλογής είναι ο συνδυασμός φυσιοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής.
Μελέτες απέδειξαν έως τώρα την αποτελεσματικότητα διαφόρων φαρμάκων όπως τα SSRI αντικαταθλιπτικά, η αμιτριπτυλίνη, τα αντιεπιληπτικά όπως η γκαμπαπεντίνη, η πρεγκαμπαλίνη, η καρβαμαζεπίνη και η τοπιραμάτη. Επί έντονου πόνου, ανθεκτικού στις κλασικές θεραπευτικές προσεγγίσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν και αυτοκόλλητα μορφίνης.
Κυστικές διαταραχές
Οι νευρογενείς διαταραχές της κύστης εμφανίζονται στα πλαίσια της ΣΚΠ σε ποσοστό έως και 80% των ασθενών. Σπανιότερα αποτελούν την πρώτη και μόνη εκδήλωση της νόσου, μαζί με άλλες διαταραχές από το αυτόνομο νευρικό σύστημα, όπως η στυτική και εντερική δυσλειτουργία.
Η συχνότερη μορφή είναι η σπαστική κύστη, οφειλόμενη σε υπερλειτουργία του εξωστήρα μυός, με αποτέλεσμα την αύξηση της συχνότητας ούρησης και την ακράτεια ούρων. Δια την θεραπεία της μορφής αυτής χρησιμοποιούνται φάρμακα όπως η Oxybutinin και η Tolterodin.
Επί δυσυνεργίας μεταξύ του εξωστήρα και του έξω σφιγκτήρα μυός της κύστης εμφανίζεται δυσκολία στην κένωση της κύστης και ακράτεια από υπερπλήρωση. Θετική επίδραση παρατηρήθηκε σε μελέτες ύστερα από χρήση μπακλοφένης από του στόματος.
Τέλος επί ατονίας της κύστης λόγω ελαττωμένης δραστηριότητας του εξωστήρα μυός, εμφανίζεται διαταραχή κένωσής της, με συνέπεια εμφάνισης υπολείμματος ούρων. Κατά αυτό τον τρόπο αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος ουρολοιμώξεων.
Θεραπευτικώς μπορεί να χρησιμοποιηθούν φάρμακα όπως οι a-blocker (alfuzosin, tamsulosin) δια την χαλάρωση του σφιγκτήρα μυός και την υποβοήθηση της κένωσης της κύστης.
Σε κάθε περίπτωση, φρόνιμη θα ήταν η ουροδυναμική μελέτη της κύστης από εξειδικευμένο ουρολόγο και η μέτρηση του υπολείμματος ούρων στην κύστη μετά από ούρηση μέσω υπερηχογραφικού ελέγχου. Επί αυξημένου υπολλείματος ούρων (>100ml) συνιστάται ο αυτοκαθετηριασμός τουλάχιστον δις ημερησίως, ενώ δια την αποφυγή λοιμώξεων η χρήση ουσιών αύξησης του ph των ούρων όπως η methenamin ή η methionin.
Επί έντονων προβλημάτων κένωσης της κύστης και δυσκολίας κλασικού διουρηθρικού καθετηριασμού τελική λύση αποτελεί η τοποθέτηση ενός υπερηβικού ουροκαθετήρα.
Τελευταία εξέλιξη στον τομέα της θεραπείας των κυστικών διαταραχών από σπαστικότητα του σφικτήρα της κύστης, είναι η τοπική έγχυση Botulinumtoxin (Botox) στον εν λόγω μυ, η οποία πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού.
Σεξουαλικές δυσλειτουργίες
Οι ασθενείς με ΣΚΠ περιγράφουν σε ποσοστό 80%, την εμφάνιση σεξουαλικών δυσλειτουργιών, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής. Οι άνδρες προσβάλλονται συχνότερα (75%) από τις γυναίκες (50%). Οι γυναίκες αναφέρουν συχνότερα μείωση της libido όπως και διαταραχές του οργασμού ή δυσπαρεύνεια.
Οι άντρες υποφέρουν συχνότερα από στυτική δυσλειτουργία και σπανιότερα από διαταραχές εκσπερμάτισης. Επιπλέον τα λειτουργικά ελλείμματα όπως η σπαστικότητα και η μυϊκή αδυναμία δυσχεραίνουν την ομαλή σεξουαλική επαφή.
Ως πρώτο θεραπευτικό μέτρο προτείνεται η αντικατάσταση των φαρμάκων που δύναται να επηρεάσουν αρνητικά τη σεξουαλική λειτουργία όπως π.χ. τα αντικαταθλιπτικά, τα νευροληπτικά και οι β-αναστολείς. Θεραπευτικώς μπορεί να χρησιμοποιηθούν το Sildenafil (Viagra), μία ώρα πριν τη σεξουαλική επαφή.
Στην θεραπευτική φαρέτρα προστέθηκαν τελευταίως το Vardenafil και το Tadalafil με μεγαλύτερη διάρκεια δράσης και λιγότερες παρανέργειες. Σημαντικός είναι ο πλήρης καρδιολογικός έλεγχος πριν την χρήση μιας ανάλογης θεραπευτικής αγωγής.
Αταξία
Στα πλαίσια της ΣΚΠ ενδέχεται, ανάλογα με την εντόπιση της βλάβης, να εμφανίσουν οι ασθενείς παραγκεφαλιδική αταξία συνοδευόμενη από τρόμο τελικού σκοπού των άκρων χειρών και δυσμετρία. Η διαταραχή αυτή εμφανίζεται έως και σε 80% των ασθενών στην πορεία της νόσου.
Η θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει τη χρήση εργοθεραπείας και φυσιοθεραπείας, ενώ φαρμακευτικώς μπορεί να χρησιμοποιηθούν η τοπιραμάτη, η πριμιδόνη και οι β-αναστολείς.
Τελευταίως διεξάγονται μελέτες με φαρμακευτικές ουσίες όπως η κλοζαπίνη και η ριλουζόλη με ενθαρρυντικά έως τώρα αποτελέσματα. Στερεοτακτικές νευροχειρουργικές επεμβάσεις με διέγερση του θαλάμου του εγκεφάλου, βρίσκονται επίσης σε ερευνητικό στάδιο και προσφέρουν μία εναλλακτική λύση επί επίμονης αταξίας, ανθεκτικής στη φαρμακευτική αγωγή.
Διαταραχή των ανωτέρων φλοιϊκών λειτουργιών
Διαταραχή των ανωτέρων φλοιϊκών λειτουργιών παρατηρείται περίπου στο 40% των ασθενών με ΣΚΠ. Διαταραχή της συγκέντρωσης, της μνήμης, της οπτικής αντίληψης και ψυχοκινητική επιβράδυνση αποτελούν τις συχνότερα εμφανιζόμενες δυσλειτουργίες Η επιβεβαίωση της κλινικής υποψίας πραγματοποιείται μέσω ενός καλού νευροψυχολογικού ελέγχου.
Θεραπευτικώς απαιτείται η εξάσκηση της μνήμης μέσω ενός νευροψυχολόγου, ή λογοθεραπευτή ενώ φαρμακευτικώς δύναται να χρησιμοποιηθούν ουσίες από τον τομέα της θεραπείας των ανοιών όπως η ντονεζεπίλη και η μεμαντίνη.
Καταθλιπτική διαταραχή
Καταθλιπτικά συμπτώματα εμφανίζονται μέχρι και σε ποσοστό 50% των ασθενών με ΣΚΠ. Η κατάταξη της βαρύτητας των συμπτωμάτων γίνεται με βάση τα κριτήρια της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. Η θεραπεία απαιτεί ψυχολογική υποστήριξη, ιδιαιτέρως ύστερα από την πρώτη διάγνωση της νόσου, ενώ φαρμακευτικώς δύναται να χρησιμοποιηθούν κλασικά αντικαταθλιπτικά όπως τα SSRI, οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά.

Γράφει: Κερασνούδης Αντώνιος